پرش به محتوای اصلی
آراد کنترلابزار دقیق و اتوماسیون صنعتی

نور مورد نیاز برای یک گلخانه چه مقدار باید باشد؟

نویسنده: آراد کنترلزمان مطالعه: ۷ دقیقه

نور مورد نیاز برای یک گلخانه چه مقدار باید باشد؟

همه ما میدانیم امروزه با پیشرفت تکنولوژی و سرعت بالای تبادل اطلاعات نو و نوین در عرصه علم و فناوری ، اگر نتوان خود را با شرایط روز وفق داد بدون شک به سرعت از گردونه رقابت کنار گذاشته خواهیم شد . گلخانه یا به عبارتی کشاورزی هوشمند و اتوماتیک یکی از این اتفاقاتی است که امروزه با بهره وری از امکانات موجود محصولات فوق العاده با کیفیت را تولید و به دست مصرف کننده ها می رسانند .
از این رو برای انجام چنین کاری نیاز به کسب اطلاعات و تجربیاتی هستیم که الآن در اختیار ما قرار دارد. یکی از این موارد که به شدت مورد اهمیت هست استفاده بهینه از نور خورشید است.

گلخانه
گلخانه داری یکی از بهترین روش ها برای پرورش گیاهان و تولید محصول است . میدانیم گیاهان به منبع انرژی برقرار نیاز دارند ، چرا که این انرژی از نور تامین می شود.در طبیعت گیاهان این نور را از خورشید اخذ می کنند .در گلخانه ، ممکن است احتیاج به افزودن روشنایی مصنوعی ، جهت تامین نور کافی برای رشد گیاه باشد.گونه های مختلف نور مصنوعی هستی دارد ، که با تغییر در طیف نور ایجاد می شود.

پیش از توضیح درباره روشنایی مصنوعی وضعیت کاربرد گیاه از نور در مراحل رشد اهمیت خاصه ای دارد.فتوسنتز و تعرق دو فرایند مهم است که انرژی خود را از روشنایی خورشید اخذ می کنند .

در این فرایندها مقدار زیادی از انرژی نور مصرف می شود ، اما تنها در فتوسنتز انرژی برای مصارف بعدی اندوخته می شود.

بعضی از فرایندهای تحت کارایی روشنایی عبارتند از: جوانه زنی، مراحل رشد و تولید رنگ دانه که مقدار کمی از انرژی نور را مصرف می کنند. انرژی گرفته شده از روشنایی خورشید ، آب دیواره های سلولی را به بخار تبدیل می کند که این کار مایه گردش آب در گیاه می شود

نقش نور در گلخانه :
انرژی خورشیدی ، در کل ساختار های گیاهی نقش دارد و نتیجه نهایی این فرایند ها در رشد گیاه است که منجر به افزایش مواد خشک می شود .

در شرایطی که کل عوامل ؛ از جمله میزان دی اکسید کربن , دما و رطوبت در کران دلخواه باشد . برای اتمام فتوسنتز به شدت نور در بی گمان مطلوب نیاز است . نور مختصر مایه تفریق فتوسنتز و رشد گیاه و روشنایی بیشتر باعث آسیب به کلروپلاست ها و کاهش فتوسنتز می شود .

فتو پریود عبارت است از مدت زمانی از روز که روشنایی به گیاه می تابد . طول روز بسته به فصل سال و عرض جغرافیایی تغییر می کند . در نیمکره شمالی طول روز در چهار روز از سال اهمیت ویژه دارد .

۱- نخست فروردین (۲۱مارس) : که خورشید یکراست فوقانی خط استوا قرار میگیرد و در این روز درازا روز و شب برابر و برابر ۱۲ ساعت است ، و به آن اعتدال بهاری می گویند .

۲- سی و یکم خرداد (۲۱ ژوئن) : که خورشید به شمالی ترین سرنوشت بالایی خط استوا می گیرد و طولانی ترین روز و کوتاهی ترین شب سال است و به آن انقلاب تابستانی می گویند .

۳- سی ام شهریور (۲۱سپتامبر ) : که خورشید یکراست بالایی خط استوا است و درازا روز و شب مساوی است و میانه روی پاییزی نامیده می شود .

۴- سی ام آذر (۲۱ دسامبر ) : که خورشید در جنوبی ترین تقدیر پایین خط استوا قرار می گیرد و اختصار ترین روز و بلند ترین شب سال است و انقلاب زمستانی نامیده می شود (شب یلدا )

چند نکته :
نور خورشید جهت انجام عمل فتوسنتز و برپایی مواد غذایی در گیاه عامل مهمی است. همچنین گیاهان جهت تولید گل و میوه به میزان ساعات خاصی از تابش روشنایی نیاز دارد .

انتقال و نفوذ نور به درون گلخانه به عواملی مثل ؛ موقعیت جغرافیایی منطقه ، جهت گیری ساختمان گلخانه ، جنس و عمر ( تازگی و کهنگی ) و تمیزی مواد پوشش دهنده ، میعان آب روی سقف و دیواره های گلخانه ، جنس ، ابعاد ، شمار و ضخامت اجزاء اسکلت و میزان سایه اندازی آنها و… وابسته است .روشنایی بیش از اندازه ، رشد گیاه را به تعویق می اندازد. در گلخانه های امروزی با به کارگیری سلول های نوری یا فتوسل یا استفاده از پرده های مخصوص مقدار نور ورودی به گلخانه به طور خودکار تنظیم می شود ، زیرا بعضا” در فصول گرم سنه تفریق شدت نور ورودی ، دلخواه می باشد که این امر در گلخانه های معمولی با پاشش ترکیبات کدر کننده ، نصب توری های مخصوص یا پتایی انجام می شود .

خیار ، طالبی ، فلفل و گوجه برای گلدهی به طول روز دلنازک نیستند . نوری با شدت نزدیک ۱۰ هزار لوکس برای صیفی جات گلخانه ای پسندیده می باشد .

درازا روز بلندتر به علت افزایش ساعات تابش نور و در نتیجه خوراک سازی اغلب در گیاه ، مایه افزایش فرآوری می گردد.

شدت روشنایی باعث قطور شدن ساقه ها ، اختصار شدن میانگره ها و توسعه ریشه شده و کاهش روشنایی از بی گمان باره که باعث دراز شدن و نازک شدن ساقه ، عدم توسعه ریشه و کاهش پایداری گیاه می گردد. اختصار شدن مدت نور در روز یا ابری بودن روزها باعث ریزش گل ها می شود.

اگر در فضای گلخانه استفاده از لامپ های مصنوعی ممکن نباشد ، از مواد روشن ( رنگ سفید با صفحات منعکس کننده ) روی زمین بهره‌گیری می کنند و با صفحات سفید رنگ بین رده های کاشت را می پوشانند. این پیشه باعث می شود که هم نور از زمین منعکس شود و هم باعث ایجاد مالچ روی زمین شود که این شغل از فرسایش خاک جلوگیری می کند و جلوی رشد علف های هرز را نیز می گیرد .

در گوجه فرنگی و فلفل افزایش بیش از حد نور باعث آفتاب سوختگی میوه ( پیدایش نواحی درخشان و سفید رنگ روی میوه ) می شود. با افزایش شدت روشنایی باید درجه گرما نیز افزایش داده شود .

از اردیبهشت ماه ( اواسط بهار و تابستان ) میتوان با پاشیدن رنگ ( ترجیحا” رنگ آبی مخلوط باچسب چوب ) ، گل و مواد آهکی یا نصب سایبان و حصیر از نفوذ روشنایی بسیار جلوگیری کرد که این خود باعث کاهش دما در گلخانه نیز خواهد شد . این عمل منجر به فعل و انفعالات درونی در بوته گشته و مایه افزایش مقاومت گیاه نسبت به برخی از امراض قارچی می شود . پوشش های مخصوصی به چهره توری به بازار آمده که با نصب آنها میتوان از ورود اشعه اضافی به داخل گلخانه ممانعت ارائه کرد .

درختان برگ ریز مشابه افرا و بلوط می توانند با ایجاد سایه ، به طور موثری از روشنایی شدید یک بعد از ظهر تابستانی بکاهند . البته باید پروا داشت که درختان در اثناء بامداد بر روی گلخانه سایه نیندازند . این درختان در زمستان فرمان می دهند که روشنایی کافی به گلخانه برسد چرا که در پاییز برگهای خویش را از دست می دهند
.

بعضی گلخانه داران برای حفظ دما اقدام به دوجداره ( دولایه ) نمودن گلخانه های خود می کنند که رهنمود می شود برای جداره داخلی نایلون نازک تر و شفاف تر کاربرد بیشتری دارد و یا در زمان تولید میوه بایستی لایه درونی حذف شود تا روشنایی بیشتری به گیاه برسد ( خصوصا” در زمستان که شدت نور و درازا روز کمتر است ) و از دراز شدن فاصله بین بندها (میانگره ها ) و ضعیف شدن بوته و کاهش عملکرد بازداری شود . البته با استفاده از نورهای مکمل (نور مصنوعی ) میتوان بر درازای روز افزود و کاهش روشنایی در دو جداره بودن پوشش را جبران کرد و درنتیجه سوخت و ساز و عملکرد گیاه را افزایش داد.

نتیجه :
با توجه به این که مراقبت از گلخانه برای تولید بهترین محصول بسیار حائز اهمیت است ، و این که اگر میزان نور وارده به گلخانه کم یا زیاد باشد ، می تواند باعث از بین رفتن گیاه و در نتیجه عدم تولید محصول را در پی داشته باشد . میتوان از لوازمی که برای این منظور طراحی و ساخته شده اند استفاده نمود .

به طور مثال برای اندازه گیری مقدار نور خورشید در محیط گلخانه میتوان از سولار متر و لوکس متر یا همان نور سنج استفاده نمود ، برای سنجش شدت نور و تاثیر آن بر عمل فوتوسنتز ، که مهمترین عمل انجام شده توسط یک گیاه است ، میتوان از پار متر یا همان فوتوسنتز متر نیز استفاده نمود. به همین صورت برای جلوگیری از ضرر و زیان وارده از اشعه فرابنفش خورشید میتوانید از یووی لایت متر در گلخانه مورد نظر خود استفاده کنید.

برای اطلاع از محصولات مرتبط و خرید این محصولات میتوانید به سایت ما به آدرس www.aradcontrols.ir مراجعه کنید .

جهت مشاوره و راهنمایی نیز در این زمینه میتوانید با شماره های ذیل تماس حاصل نمایید .

تهران : ۰۲۱‎-۷۷۶۵۳۷۸۸
مشهد: ۰۵۱‎-۳۷۲۹۸۸۸۱

همچنین میتوانید با مراجعه به کانال ما در تلگرام از ویژگی های دیگر محصولات مطلع شوید .

آدرس کانال : @arad_control

مقالات دیگر

مشاهدهٔ همه